Stanowisko PTŻK dotyczące kompetencji dietetyka w zakresie leczenia żywieniowego

14 www.leczenie-zywieniowe.pl WARTO WIEDZIEĆ poradnictwa żywieniowego 22,23 . Poradnictwo ży- wieniowe obejmuje edukację pacjenta i jego bli- skich, współpracę z innymi członkami zespołu terapeutycznego oraz dostosowanie zaleceń do zmieniającej się sytuacji klinicznej pacjenta. Jest to dynamiczny proces wymagający ciągłej oceny skuteczności działań i ich modyfikacji. W tym kontekście, dietetyk pełni rolę eksperta, który łączy wiedzę medyczną z praktycznymi narzędziami zmiany stylu życia – wpływając tym samym bezpośrednio na wyniki leczenia i jakość życia pacjenta. 4. Planowanie i wdrażanie żywienia doustne - go z wykorzystaniem FSMP Nadanie dietetykowi uprawnień do zlecania doustnych suplementów pokarmowych zalicza- nych do żywności specjalnego przeznaczenia medycznego ( Food for Special Medical Purposes, FSMP) przyniosłoby wymierne korzyści zarów- no pacjentom, jak i całemu systemowi ochro- ny zdrowia 24 . Produkty FSMP są zdefiniowane w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r., są to środki spożywcze specjalnie opracowane do stosowania pod nadzorem lekarza, przezna- czone do pełnego lub częściowego żywienia do- ustnego pacjentów, u których występują zabu- rzenia w przyjmowaniu, trawieniu, wchłanianiu lub metabolizowaniu zwykłych pokarmów. Rozporządzenie wskazuje na konieczność nad- zoru lekarza nad stosowaniem FSMP, jednak z prawnego punktuwidzenia niewyklucza plano- wania i zlecania tych preparatówprzez dietetyka. Uprawnienie dietetyków do zlecania FSMP, pod nadzorem lekarza, pozwoliłoby na szybsze wdra- żanie interwencji żywieniowej, skracając czas reakcji i poprawiając rokowania pacjentów 25 . 5. Planowanie i wdrażanie leczenia żywienio - wego dojelitowego w warunkach domo - wych i szpitalnych W wielu krajach w Europie i na świecie, m.in. w Wielkiej Brytanii, Holandii, Australii, Nowej Zelandii, dietetycy pełnią kluczową rolę w pla- nowaniu, wdrażaniu i modyfikowaniu terapii do- jelitowej, często z możliwością samodzielnego zlecania żywienia enteralnego w warunkach domowych i szpitalnych 26-33 . Stanowi to ogrom- ne wsparcie dla innych członków zespołu tera- peutycznego, m.in . lekarzy, pielęgniarek. Idąc za przykładem innych krajów, uważamy, że w przy- padku tej kompetencji warto rozważyć nada- nie jej dietetykom, którzy przeszli dodatkową certyfikację w zakresie leczenia żywieniowego. Niemniej jednak uważamy, że wykwalifikowany dietetyk powinien czynnie uczestniczyć w dobo- rze odpowiedniej drogi podaży, a następnie, po wytworzeniu przez lekarza dostępu do poda- ży żywienia wybraną drogą, po- winien być co najmniej głosem doradczym lekarza w wyborze diety oraz dostosowaniu jej dawkowania i sposobu podaży, adekwatnie do potrzeb pacjen- ta. Formalne uznanie dietetyka w procesie zlecania żywienia dojelitowego stanowiłoby waż- ny krok w kierunku wykorzysta- nia jego kompetencji. Taki krok jest także zgodny z kierunkiem rozwoju opieki interdyscypli- narnej i opartej na dowodach naukowych, promując optyma- lizację zasobówsystemu ochro- ny zdrowia. 6. Udział w planowaniu leczenia żywie - niowego pozajelitowego w charakterze doradczym W warunkach klinicznych dietetyk, współpra- cując z zespołem terapeutycznym, powinien stanowić wsparcie w procedurze uruchomie- nia i dalszego leczenia żywieniowego poza- jelitowego, przede wszystkim w określeniu niemożliwości pełnej podaży drogą przewodu pokarmowego. Dietetyk powinien być inicjato- rem tego typu leczenia, które jest zlecane i kon- tynuowane przez lekarzy. Istotną rolą dietetyka w opiece nad pacjentami leczonymi żywieniowo parenteralnie, którzymogą częściowo odżywiać się drogą doustną jest dobór diety doustnej – jej składu, wartości odżywczej i energetycznej oraz doboru stosowanych w diecie produktów Nadanie dietetykowi uprawnień do zlecania doustnych suplementów pokarmowych zaliczanych do żywności specjalnego przeznaczenia medycznego (FSMP) przyniosłoby wymierne korzyści zarówno pacjentom, jak i całemu systemowi ochrony zdrowia.